WARUNKI HYDRAULICZNE W PRZEPŁAWKACH RYGLOWYCH O POPRZECZNIE UŁOŻONEJ SZCZELINIE GŁÓWNEJ
 
 
Więcej
Ukryj
1
Katedra Inżynierii Wodnej i Geotechniki, Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji, Uniwersytet Rolniczy w Krakowie, al. Mickiewicza 24/28, 30-059 Kraków
Data publikacji: 25-07-2015
 
Inż. Ekolog. 2015; 43:23–29
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
W ostatnich dziesięcioleciach na skutek nadmiernej regulacji rzek objawiającej się zabudową poprzeczną ciągłość korytarza ekologicznego rzek została przerwana. Wpłynęło to niekorzystnie na spadek liczebności wielu gatunków ryb. Obecnie w Polsce realizowane są programy renaturyzacji koryt rzecznych połączone z restytucją ryb dwuśrodowiskowych. Powodzenie tych programów uzależnione jest od przywrócenia ciągłości ekologicznej koryt rzecznych. Przepławki są to urządzenia umożliwiające pokonanie przez ryby budowli poprzecznych o zbyt dużym piętrzeniu. Największą skutecznością cechują się przepławki bliskie naturze. Występują w nich warunki hydrauliczne podobne do tych w potoku górskim. Minusem tego rozwiązania są koszty konstrukcji oraz duża powierzchnia którą zajmują. Przepławki techniczne zajmują mniejszą ilość miejsca, lecz cechują się mniejszą skutecznością w pokonywaniu budowli poprzecznych przez ichtiofaunę. Połączeniem zalet obu rozwiązań są przepławki ryglowe w których w sztucznym korycie tworzy się sekwencje basenów przegrodzonych ryglami z naturalnego kamienia. W pracy przedstawiono wyniki modelowania numerycznego dla przepławki ryglowej o poprzecznie ułożonej szczelinie głównej rygla. W przepławce tej występują dwa główne kierunki przepływu – poprzeczny odbywający się szczelinami głównymi rygla oraz zgodny ze spadkiem przepławki szczelinami o mniejszej szerokości. Na podstawie wyników modelowania obliczono wydatek przepławki oraz wpływ zmiany szerokości szczeliny głównej i pozostałych szczelin w ryglu przepławki na warunki hydrauliczne.